Doorgaan naar hoofdinhoud subline-curl

Een nieuwe start met clans

Afgelopen seizoen ging het jeugdwerk in Woerden flink op de schop. Geen catechese of clubs meer, maar clans. Een inspiratieteam bereidt de programma’s voor. Jeugdwerker Michel Koekkoek vertelt over de eerste ervaringen met deze frisse aanpak.

“Wij zagen het catechesebezoek ieder jaar teruglopen”, zo begint Michel Koekkoek, betaald jeugdwerker bij de Protestantse Gemeente Woerden. “Tegelijkertijd hadden we veel tieners op onze clubs, maar moeite om clubleiding te vinden voor de vrijdagavonden. Ook zagen we dat sommige tieners ‘verdronken’ in de grote groepen.”

Clans

Michel besloot om samen met de jeugdleiders uit vier wijkgemeenten opnieuw na te denken over het jeugdwerk. Hoe konden ze dat zo goed mogelijk opzetten, en dan ook nog wijkoverstijgend? “Bij catechese ging het om de inhoud, bij de clubs om de relatie. Wij wilden beide elementen verbinden, daarom zijn we overgestapt op clans.” 

Clans zijn groepen met elk zes tot tien tieners (12-18 jaar) en twee clanleiders. Eens per twee weken komen ze bij elkaar. “Ons doel is dat clanleiders een waardevolle relatie aangaan met de tieners, en dat ze het geloofsgesprek met hen voeren.” 

Een ‘inspiratieteam’ ging aan de slag met een leerlijn voor zes jaar. Vervolgens bepaalde het team aan welke randvoorwaarden thema’s en programma’s moesten voldoen en zocht het materialen die aansloten bij de leerlijn. “We zijn gaan ‘shoppen’ bij Jong Protestant, maar ook bij Youth for Christ, Geloofsgesprekken en de HGJB. Natuurlijk was er geen enkel programma dat volledig aansloot bij onze eisen,” lacht Michel, “maar het is beslist gelukt om voldoende materialen te vinden om het seizoen in te vullen.” 

Weinig tijd

Doordat het inspiratieteam de thema’s en programma’s bij elkaar zoekt, worden de clanleiders ontlast. “Het voorbereiden van avonden vraagt zo weinig tijd dat zij zich kunnen focussen op het contact met hun clan.”

Het is de bedoeling dat de clanleiders de helft van de twintig clanavonden thematisch invullen. “Vijf thema’s zijn verplicht. Zo waarborgen we dat bepaalde onderwerpen in alle clans aan bod komen. Clanleiders kunnen daarnaast vijf andere thema’s uitkiezen en de overige avonden vrij invullen met bijvoorbeeld spelletjes, een film of een geloofsgesprek.”

Volgens Michel was het niet moeilijk om mensen te vinden voor het inspiratieteam. “Mensen zeggen snel ‘ja’ tegen zo’n afgebakende taak. Het bleek bovendien een heel interessant traject. Je gaat met elkaar het gesprek aan over wat je belangrijk vindt. We hebben ook de predikant betrokken. Hij suggereerde om ‘Vader-Zoon-Geest’ als leidraad te nemen, dat hebben we overgenomen.”

Het inspiratieteam blijft informeel betrokken bij het jeugdwerk. “Ieder lid is als steuntje in de rug gekoppeld aan een clan. Ze vragen clanleiders hoe het gaat en of ze iets kunnen betekenen. Clanleiders waarderen deze aandacht.”

Nadat de structuur was uitgedacht en de programma’s waren voorbereid, gingen afgelopen september de eerste clans van start. “Corona maakte dat wel lastig. Thuis bij elkaar komen kon niet. We zijn daarom gestart met wat we de clans-XL noemen: drie clans die hun avond gezamenlijk starten en afsluiten in het kerkgebouw, en tussendoor iets doen met alleen hun eigen clan. Bij de clans-XL combineren we de voordelen van kleine groepjes met de mogelijkheid om ook even anoniem onder te duiken in een grotere groep. Dat werkt goed.”

Contact houden

De eerste ervaringen zijn positief. “Bij alle programma’s bieden we variaties aan, bijvoorbeeld voor wat jongere of meer speelse groepen. Clanleiders vinden het prettig om te kunnen kiezen.”

Ook het werken met kleine groepen bevalt goed. “Contact houden met een klein aantal tieners lukt eerder dan met een grote groep. Ook onderling leggen de tieners makkelijker contact. Juist in coronatijd werkte dat goed. Want ja, lang niet iedereen deed het afgelopen seizoen mee met online activiteiten. Sommige tieners hadden na een digitale schooldag geen zin om ‘s avonds opnieuw achter het scherm te kruipen. Clanleiders probeerden via een app of telefoontje wel contact te houden. We hopen, en verwachten ook, dat de meesten weer aanhaken zodra hun clan weer fysiek bij elkaar mag komen.”

Op afstand

Natuurlijk zijn er ook uitdagingen, vertelt Michel. “Het is nog steeds lastig om volwassen leiding te vinden voor onze clans-XL, want dat is op vrijdagavond, na een drukke werkweek. Verder delen we tieners in op basis van hun voorkeur en vrienden, niet per wijkgemeente. Daardoor kan het jeugdwerk meer op afstand komen te staan van de eigen gemeente.”

Een laatste uitdaging vormen de varianten op de programma’s: “Clanleiders hebben de mogelijkheid om een variant te kiezen die aansluit bij hun clan, maar het kost hen alsnog extra tijd om zich in de verschillende varianten te verdiepen.” 

Toch ziet Michel vooral positieve punten. “De combinatie van inhoud en relatie, de sterke focus op de groep en het wijkoverstijgend werken pakken goed uit. En we zien dat tieners zich echt onderdeel voelen van een groep. Dat was precies wat we voor ogen hadden!”