Doorgaan naar hoofdinhoud subline-curl

Maak het jeugdwerk coronaproof

Wat doe je als jeugdleider als ontmoetingen met groepen tijdelijk verboden zijn? Missionair jeugdwerker Joost van Dalfsen raakte flink gefrustreerd door de coronalockdown. En leerde ervan.

In de eerste fase van de coronapandemie in Nederland, toen iedereen aan huis gebonden was, struinde Joost van Dalfsen (23) eenmaal per week de straten af. Net als anders was het doel van de missionair jeugdwerker bij Youth for Christ Veenendaal om jongeren te ontmoeten. Slechts stille straten grijnsden hem aan. 

“Heftig”, zegt hij hier achteraf over. “Fysieke ontmoetingen vormen de kern van mijn werk. Ik begeleid jongeren bij hun huiswerk, bezoek ze en probeer kerken bij ons werk te betrekken. Het directe contact met jongeren, de mooie gesprekken, er voor ze zijn – dat geeft mij energie. De pandemie maakte dat onmogelijk. Het betekende dat ik 80 procent van mijn dagelijkse werk niet meer kon doen.”

Moe

Joost was zelf niet bang om ziek te worden. Wel was hij voorzichtig in contact met anderen. Op die manier wilde hij kwetsbare dierbaren beschermen. “Ik zag mensen worstelen met vragen als: is corona een straf van God? De pandemie doet mij niet twijfelen aan Gods goedheid. Wellicht komt dat ook doordat corona geen gezicht heeft gekregen: niemand in mijn omgeving is ziek geweest.” 

Maar zijn leven stond wel op zijn kop. Hij vroeg zich af: “Hoe vul ik 15 uur per week anders in? Het viel me zwaar. Dat had effect op mijn energie. De eerste tijd was ik heel moe.”

Eerste hulp

“Stoppen met het jongerenwerk was geen optie, dus stonden we als team voor een uitdaging. Het gratis e-book Eerste Hulp Bij Quarantaine voor tienerwerkers heeft mij geholpen. Het maakte me ervan bewust hoe groot de impact van de pandemie is op een tiener. Ook helpt het om te ontdekken welke vorm van online jeugdwerk aansluit, rekening houdend met de omvang van je groep.”
Het team in Veenendaal heeft ingezet op diverse vormen. De jeugdwerkers bleven onderzoeken of ze jongeren zagen op straat, ze organiseerden online ontmoetingen via Houseparty, regelden dagelijks input via Insta Live en appten en belden met jongeren. “Het risico van online jeugdwerk is dat je jongeren nog veel eerder over het hoofd ziet.”

Onzekerheid

Er werden challenges georganiseerd, een pubquiz gehouden, quotes verstuurd. Maar “hoe divers ons aanbod ook was, vanuit de jongeren bleef het best vaak stil. Als jeugdwerker wil ik zijn waar jongeren zijn en dat is dus óók online. Maar om eerlijk te zijn: het is een verarming. Tijdens een ontmoeting luister je tussen de regels door en lees je emoties. Waar je anders relaties verdiept, ben je nu relaties aan het onderhouden.”
Vooral een-op-eencontacten hoorde Joost dat jongeren worstelden met onzekerheid en met vragen over hun toekomst. Hoe lang kan ik niet naar school, stage of bijbaan? Sommige jongeren zaten letterlijk hele dagen thuis en verveelden zich stierlijk. Andere jongeren konden juist meer werken en waren drukker. Zij die weinig vrienden hadden, werden eenzaam. “De lockdown maakte dingen meer zichtbaar.”

In kaart

Met deze nieuwe golf aan besmettingen is de vraag essentieel voor elke gemeente: draait het jeugdwerk om activiteiten of om relaties? Relaties met jongeren stoppen niet – in tegenstelling tot activiteiten. Joost: “Ik had al mijn jongeren in kaart. Als je een lijst namen hebt, kun je jongeren benaderen als groep, maar ook persoonlijk. Dagelijks liep ik de de lijst langs en bad ik voor ze. Dat liet ik ze ook weten. Vaak bleef het stil, soms kreeg ik een appje.”

Contact

Een belangrijke – en reële – vraag voor kerken is of jongeren terugkomen. “Stel dat jongeren de kerk niet gemist hebben, dan is er al vóór de coronaperiode iets misgegaan.” Te laat is het niet, onderstreept hij. Maar zijn advies is wel: “Stop met taakgericht denken. Bereid je voor: breng al je jongeren in beeld, verdeel ze onder de leiders en maak iedere leider verantwoordelijk voor bijvoorbeeld drie jongeren in de gemeente. Maak hen verantwoordelijk om contact te onderhouden met de jongeren door een kaartje, ontmoeting, appje en door voor ze te bidden. Zo weet je als gemeente zeker dat alle jongeren in het vizier blijven.”

Wees kerk met jongeren

Jongeren zijn de kerk van nu. Geef hen daarom ook in deze bijzondere tijd zelf verantwoordelijkheid voor relaties. Laat jongeren gemeentebreed participeren. Zet hierbij bijvoorbeeld hun online expertise in. Pak dat samen op voor de kerkdiensten. 

Vraag jongeren ook als leiding in teams en in de kerkenraad. Op hun beurt kunnen zij relaties onderhouden met drie tieners of kinderen. Wees er als leiding alert op dat je niet werkt vóór jongeren, maar mét jongeren.