Doorgaan naar hoofdinhoud subline-curl

Op zoek naar een nieuwe methode voor het kinderwerk? Vraag kinderen zelf om raad!

Overweeg je een nieuwe methode voor kinderwerk? Vraag de kinderen in je gemeente om raad. In de Protestantse Kerk Amsterdam stonden verschillende gemeenten op zo'n kruispunt. Adviseur jeugd Alfard Menninga organiseerde daarom een inspiratiemiddag voor kinderleiding én kinderen samen. 

“Van steeds meer kinderleiders hoorde ik dat ze ontevreden waren over hun methode en benieuwd waren of er meer was dan de methodes die ze al kenden. Vroeger verwees ik gemeenten heen en terug tussen Bonnefooi en Kind op Zondag, of tussen Vertel het Maar en Promiseland. Maar er is tegenwoordig zoveel nieuw en goed materiaal beschikbaar. En waarom zou je kinderen niet laten meebeslissen bij de keuze?" 

Eigenaarschap

“Ik vind dat de kerk niet alleen van de volwassenen is, maar ook van de kinderen. Waarom zou je ze dan geen zeggenschap geven? Zeker als het gaat om activiteiten die speciaal voor hen zijn. Kinderleiding kiest vaak automatisch voor iets wat praktisch is: zo min mogelijk voorbereidingstijd, korte makkelijk te vertellen verhalen, en bijvoorbeeld toepasbaar bij groepen met uiteenlopende leeftijden. En de predikant mag dan vaak zeggen of het inhoudelijk theologisch klopt.

Kinderen kijken anders, ze kijken vooral naar hoe leuk de activiteiten zijn. Dan komen ze ook met plezier naar het kinderwerk. Maar kinderwerk moet niet alleen leuk zijn, het moet ook verrijkend zijn. Dat gebeurt in het contact met de leiding: als hij/zij erin slaagt om iets van zijn/haar geloof te laten zien, ontstaat er heel ongemerkt iets extra's, dan kom je een slag dieper dan de theologie. Kinderen zijn daar heel gevoelig voor. Daarom moet een methode kinderleiding inspireren om die stap te zetten. Maar het zijn de kinderen die kunnen merken of dat ook écht lukt. Daarom verdienen kinderen wat mij betreft minstens zoveel eigenaarschap over de keuze voor een methode in het kinderwerk.”

Ouders én kinderen aan de slag

“Tijdens deze inspiratiemiddag had ik vertegenwoordigers van vier relatief nieuwe kinderwerkmethodes uitgenodigd om workshops te geven. Dat moesten hands-on workshops zijn, zodat ouders én kinderen samen aan de slag konden. Voor sommige methodes was dat nog wel even wennen: die waren voor gebaseerd op workshops met alleen volwassenen of alleen kinderen. Aan het einde aten we samen en wisselden we uit hoe het was geweest en welke methodes eruit sprongen. Ook was er voor kinderleiders gelegenheid om praktische vragen over de methodes te stellen.”

Niet het speeltje van volwassenen

“Voorwaarde voor het bijwonen van deze middag was dat kinderleiders ook daadwerkelijk kinderen meenemen. Dat was een uitdaging, ik heb me de blaren op de tong moeten praten dat alle volwassenen ook kinderen mee namen. Wat mij betreft was dat wel echt een eis, zelfs als dat betekende dat kinderleiders daardoor niet zouden komen. Het kinderwerk is tenslotte niet het speeltje van volwassenen die wel weten wat goed is voor kinderen. Kinderen moeten zélf betrokken zijn.  

Wat me deze middag opviel, is dat volwassenen snel in de ‘samen-klets-modus’ verzanden. Ook ontdekte ik dat sommige kinderleiders het best ongemakkelijk vinden om zelf aan kindernevendienst activiteiten mee te moeten doen, maar dat is voor ons geen reden om het niet meer zo te doen.”

Make-my-day moment

“We hadden een mooie middag met elkaar. Uiteindelijk was er een goede 50-50 verdeling van ouders en kinderen, vrijwel iedere kinderleider had een kind meegenomen. Dat was wel echt mijn ‘make-my-day’ moment. Maar zo had ik deze dag meer mooie momenten. Tijdens de maaltijd kwam er een meisje naar me toe die zei dat ze de volgende keer wel wilde helpen met voorbereiden. Best bijzonder, zo’n spontane reactie. Maar het belangrijkste is wel dat verschillende gemeenten hun keuze voor een nieuwe methode op deze middag hebben gebaseerd en daarmee de kinderen dus écht een stem hebben gegeven."

Lef

Tips voor andere gemeenten? Alfard: “Zo’n middag organiseren vraagt vooral om lef. Het levert vaak iets verrassend anders op dan je misschien verwacht. Twijfel niet, probeer het gewoon eens. In het begin moest ik praten als Brugman om überhaupt kinderen naar de middag te krijgen. Hoe mooi is het dan om aan het einde te horen dat kinderen zich spontaan aanmelden om de volgende keer mee te denken. Mijn droom? In alle kerken kinderkerkenraden die ook écht zeggenschap hebben. En dan bedoel ik niet alleen over kinderactiviteiten maar bijvoorbeeld ook over de liturgie of over andere momenten waar kinderen en volwassenen elkaar ontmoeten. Pas als kinderen écht een stem hebben, wordt het ook echt hún kerk.”

Wil je dat je gemeente een thuisplek is voor kinderen en jongeren en zoek je een manier om kinderen en jongeren meet te laten denken? Deze tools kun je gebruiken om je plannen uit te voeren!