Doorgaan naar hoofdinhoud subline-curl

Revolutie? Geef jongeren de ruimte zélf het initiatief te nemen

"Begin de revolutie van onderaf!" Het was tijdens een persconferentie dat premier Rutte jongeren met deze woorden uitdaagde om in beweging te komen. "Als je het niet eens bent met de aanpak van de coronacrisis", zei hij, "laat dan van je horen. Lever kritiek, denk mee over hoe de anderhalvemetersamenleving eruit zou moeten zien."

Mooi, zo’n oproep. Het klinkt strijdvaardig en jongeren krijgen het signaal dat ze serieus worden genomen. De onderbouwing voor deze oproep klinkt aannemelijk: jongeren zijn de bestuurders van de toekomst, dus wat is er mooier dan hen al op jonge leeftijd mee te laten praten? 

Onafhankelijk denken

Jongeren vragen om mee te denken over maatschappelijke problemen is nuttig en positief. Zij bekijken vraagstukken over het algemeen van een heel andere kant dan volwassenen en met hun kritische blik hebben zij vaak snel door wat de kern van het probleem is. Jongeren zijn ook goed in staat om onafhankelijk te denken, los van heersende opvattingen en algemeen geldende regels. En wanneer zij merken dat hun mening ertoe doet, draagt dat bij aan hun zelfvertrouwen en hun betrokkenheid.

Verandering

Toch wringt het, de oproep tot revolutie. Een revolutie is altijd gericht tegen een heersende partij, tegen de status quo. Het is vaak een roep om gerechtigheid door mensen die lijden onder onrecht, of, zoals jongeren in coronatijd, onder aan hen opgelegde regels. Premier Rutte, vertegenwoordiger van de heersende partij, roept jongeren in feite op om tegen hemzelf in opstand te komen. Dat roept de vraag op: als hij de noodzaak ziet van verandering, waarom start hij die verandering dan niet zelf?

Je krijgt het gevoel dat jongeren hier voor een karretje worden gespannen. Voor het karretje van volwassenen die verandering willen, maar niet weten hoe. Volwassenen die al weten hoe het (in dit geval de samenleving) er uit moet gaan zien, maar jongeren nodig hebben om het ideaalbeeld vorm te gaan geven. “Wij hebben een droom, jullie moeten die voor ons gaan verwezenlijken.”

Jongeren inzetten

Iets dergelijks zie je soms in kerken gebeuren. Volwassenen beseffen over het algemeen heel goed wanneer dingen anders moeten, bijvoorbeeld wanneer de gemeente is ingedut: we zijn als kerk niet meer helemaal van deze tijd. En eigenlijk zouden we ook wat meer missionair moeten zijn. Vooruit, laten we onze jongeren oproepen tot een revolutie: het moet helemaal anders. Wij weten wel hoe het eruit moet zien (jonger, hipper, eigentijdser), we gaan onze jongeren inzetten om die verandering tot stand te brengen. Op dat moment worden jongeren ingezet voor een verandering die niet uit hun eigen hart komt. En ontbreekt bij hen het commitment, waardoor een duurzame oplossing zo goed als onmogelijk lijkt. Er wordt enthousiast aan iets begonnen, maar na verloop van tijd verdwijnt het enthousiasme en sterft het initiatief een langzame dood. En dat is jammer, want waar je jongeren de ruimte geeft om op hun eigen tijd en op hun manier met initiatieven te komen, kunnen krachtige veranderingen plaatsvinden. 

Bouwen aan kerk of samenleving

Wanneer je oprecht geïnteresseerd bent in de inbreng van jongeren en hen serieus neemt, dan doe je geen oproep tot revolutie. Dan zet je hen niet aan het werk. Dan laat je hen merken en voelen dat er altijd ruimte is voor hun ideeën. En wanneer zij met een suggestie komen, faciliteer je dat. Dan ondersteun je, ben je begeleidend aanwezig op de achtergrond. Dan geef je jongeren de ruimte om te bouwen aan de kerk - of de samenleving - waar zij van dromen.


Spreekt dit je aan en ben je benieuwd hoe je in jouw gemeente een sfeer creëert waar jongeren zich betrokken voelen en vrij voelen om zich uit te spreken? Jong Protestant heeft het thema ‘Kerk als Thuisplek voor kinderen en jongeren’ opgezet, een initiatief dat gemeenten helpt een plek te worden waar kinderen en jongeren zich gehoord en gekend voelen.