Doorgaan naar hoofdinhoud subline-curl

Wat een voorrecht om in de lockdown van betekenis te zijn voor jongeren

De lockdown, de avondklok, niet naar school en weinig sociale ontmoetingen...De gevolgen van de coronacrisis beïnvloeden jongeren diepgaander dan je misschien zou denken. De maatregelen hebben effect op de ontwikkeling die jongeren doormaken in hun weg naar volwassenheid. Als jeugdleider kun je voor hen van betekenis zijn; juist nu!

“Echt oog hebben voor jongeren vraagt in deze tijd om extra inspanning van jeugdleiders’, stelt Corien Rietberg, trainer en coach vanZorg voor Jongeren’ tijdens de laatste Inspiratiesessie ‘Ik zie jou'. “Door de coronamaatregelen lopen jongeren tegen allerlei problemen aan. Ze verliezen sociale contacten, terwijl vrienden in deze leeftijdsfase juist zo belangrijk zijn. Belangrijke markeerpunten in het leven, zoals de examenperiode, het vieren van een laatste schooldag, maar ook de start van bijvoorbeeld het studentenleven zijn ontdaan van alle gezelligheid, vrolijkheid en saamhorigheid die daarbij horen.”

Ook leven er bij jongeren zorgen over hun toekomst. Hoe gaat het dit jaar met de examens? Krijg ik straks wel een diploma? Of bij verlies van bijvoorbeeld een bijbaan in de horeca: hoe moet ik mijn opleiding nu betalen? Stages zijn gestopt, de studievertraging loopt op. Spanningen in gezinnen nemen toe. En niemand weet hoe lang dit gaat duren. Jongeren hebben nu weinig perspectief. Voor veel jongeren is dit heftig. Meer jongeren dan ooit hebben te kampen met somberheid, angst of zelfs depressie.

Ontwikkelingstaken van jongeren

“Jongeren zijn veerkrachtig maar ze zijn ook de controle kwijt. Terwijl een gevoel van controle belangrijk is in de groei naar volwassenheid.” Dat brengt Corien bij een eerste belangrijke ontwikkelingstaak van jongeren: groeien in autonomie. “Deze taak is ingewikkelder geworden en dat frustreert. Ze moeten zich losmaken van hun ouders - wat in tijden van lockdown niet eenvoudig is. Ze moeten leren zelf relaties aan te gaan en onderhouden en bevinden zich midden in het proces van het ontdekken van hun passies en talenten. Dat is nu nauwelijks mogelijk, maar de behoefte is er wel. Het is niet egoïstisch van jongeren dat ze leeftijdsgenoten willen ontmoeten. Het hoort bij hun ontwikkeling. Ze kunnen de gevolgen van hun handelen nu minder goed overzien. Verder maakt de emotionele ontwikkeling die jongeren doormaken hen gevoeliger voor stress. Een aantal ontwikkelingstaken zoals zelfredzaamheid en zelfsturing van jongeren is in een stroomversnelling terecht gekomen. Andere ontwikkelingstaken worden nu afgeremd en zullen ze later moeten inhalen. Dit alles maakt deze tijd voor jongeren heel intensief.”

Eén-op-één-contact

Corien structureert haar tips voor jeugdleiders aan de hand van Psalm 13. David roept het uit naar God: ‘Hoe lang nog? Zie mij, antwoord mij, verlicht mij.’ Herkenbare vragen en behoeften, die Corien vertaalt naar de leefwereld van jongeren. “Zorg ervoor dat je jongeren in beeld houdt. Dit gaat verder dan wel of niet in de gaten hebben of ze meedoen met jeugdwerk. Het zien van jongeren vraagt om extra inspanning in deze tijd. Eén-op-één-contact is juist nu zo belangrijk; dan merk je sneller op als het even niet zo lekker gaat.”

Onzekerheid

“Net zoals er rouw plaatsvindt bij het verlies van iemand, moeten jongeren ook een rouwproces door bij klein leed. Natuurlijk is dat minder intensief dan wanneer je iemand verliest maar ook bij klein leed wordt de basisveiligheid aan het wankelen gebracht. Jongeren moeten tijdelijk afscheid nemen van de bestaande situatie. Dat brengt onzekerheid met zich mee. Door dit te benoemen en hier ruimte voor te bieden, helpen we jongeren om hiermee om te gaan en kan het een mooie leerervaring voor de toekomst zijn.”

Tips van Corien Rietberg:

  • Maak er een gewoonte van om de jongeren een keer per week te spreken of even een contactmoment te hebben bijvoorbeeld door een persoonlijk appje. Verdeel de jongeren onder de jeugdleiders, of onder andere mensen die in ze geïnteresseerd zijn.
  • Maak samen een wandeling en biedt een luisterend oor.
  • Eenmaal in gesprek: vraag door wanneer ze iets met je delen. De meeste jongeren zullen niet direct het achterste van hun tong laten zien.
  • Erken de nood van jongeren, bagatelliseer niet. Bagatelliseren zorgt ervoor dat een gevoel van eenzaamheid vergroot. Erkenning opent de deur naar een mogelijk dieper gesprek. Vraag wat jij kunt doen om te helpen.
  • Wees open en eerlijk over wat je wel en niet kunt doen.
  • Jongeren hebben behoefte aan autonomie; ze zijn graag zelf onderdeel van de oplossing. Betrek hen bij een oplossing.
  • Heb als kerk oog voor het hele gezin: ouders ervaren ook stress.

Lees ook: overzicht met handige adressen en artikelen.

Op woensdagavond 10 februari vindt de volgende Inspiratiesessie plaats met als thema ´Online vieren´ plaats. Je kunt je gratis inschrijven.