Doorgaan naar hoofdinhoud subline-curl

Humor in de Bijbel

Wat is humor, wat vinden jongeren hier van? Verschillende manieren om dit thema verder uit te diepen: cabaretfilmpjes, discussies, Bijbelverhalen en creativiteit.

Cabaretiers en reclamemakers maken al jaren dankbaar gebruik van de Bijbel als bron. Daarbij zijn ze zeker niet allemaal even fijnzinnig. Hoe ver kun je gaan? Wat vinden jongeren eigenlijk humor?

Deze werkvorm bestaat uit een aantal spellen voor verschillende leeftijden, variërend in duur en vorm. Het is raadzaam een aantal te combineren zodat het thema humor (en daarbij behorende grenzen) wordt ingeleid en uitgediept. 

Toren van Babel
Doel: een leuke manier om kennis te maken.
Tijdsduur: tien minuten.
Nodig: kaartjes van het kopieerblad Toren van Babel.

Elke deelnemer krijgt een kaartje met daarop een fonetisch geschreven begroeting in een bepaalde taal. Loop door elkaar en begroet de anderen met de tekst die op je kaartje staat. Maak groepen met personen die dezelfde begroeting hebben. Laat de jongeren daarna raden uit welke taal of land een begroeting komt.

Cartoons
Doel : jongeren herkennen de onderliggende boodschap van humor.
Tijdsduur: drie kwartier.
Nodig: Cartoons, tekenpapier, teken-/kleurmateriaal.

Print de download uit en deel ze uit. Laat de jongeren in groepjes van drie of vier personen de cartoons bekijken. Laat elk groepje de volgende vragen beantwoorden:
1. Wat zie je? Wat neem je concreet waar? Wat stelt de tekening voor? Bekijk de grote lijnen, maar ook de details.
2. Wat wil de tekenaar er mee zeggen? Kun je de mening en de gedachten van de  tekenaar begrijpen en verwoorden? Zijn er meerdere interpretaties mogelijk?
3. Wat is jouw mening daarover? Reageer op de mening van de tekenaar: ben je het met hem eens? Bespreek dit met de hele groep.

Laat de jongeren vervolgens in tweetallen bijschriften bij de cartoons bedenken. Dat kan op drie manieren: de jongeren kunnen in kernachtig bijschrift de gedachte weergeven die de tekenaar volgens hen naar voren brengt. Een andere manier is dat de jongeren in een kernachtig bijschrift hun mening op de visie van de tekenaar geven. Een derde manier is dat de jongeren in een kort bijschrift hun mening geven over de cartoon.

Lees tot slot de gelijkenis van de verloren zoon of een andere gelijkenis uit de Bijbel. Laat de jongeren daarbij een (andere) cartoon maken. Test als ze klaar zijn of de betekenis bij iedereen is overgekomen.

Raad wie er staat
Doel: Bijbelse figuren herkennen.
Tijdsduur: vijftien minuten.
Nodig: een rode neus (feestwinkel) of lippenstift om je neuspunt rood te maken, kaartjes met Bijbelse figuren en een bijbehorend voorwerp.

Clowns hebben vaak een bepaalde tactiek. Ze gebruiken geen woorden en kijken continu het publiek aan, wat er ook gebeurt. Laat iedereen een rode neus maken bij zichzelf. Laat de eerste persoon een kaartje zien met de naam van een Bijbels figuur er op en een symbool, bijvoorbeeld David en een slinger. Degene die David uitbeeldt, doet iets met een slinger of laat zien hoe David op het neerhalen van Goliath reageert.
Door alleen het publiek aan te kijken en niet te kijken naar wat je doet, wordt het geheel zeer komisch. Als het heel moeilijk wordt, kun je eventueel gebruik maken van een (klein) hulpmiddel. Wie het antwoord raadt, is aan de beurt om uit te beelden. Wie heeft de meeste goed?

 

Loopt een man over het water...
Doel: jongeren leren hun grens te bepalen als het om humor in de Bijbel gaat.
Tijdsduur: dertig minuten.
Nodig: laptop, eventueel een beamer, tafel, vier stoelen.

Bekijk (een gedeelte) het filmpje van cabaretier Hans Teeuwen, waarin hij de strekking van de Bijbel vertelt, via: http://www.youtube.com/watch?v=wpVHH_0YG6M. Zet daarnaast het filmpje van cabaretier Herman Finkers over Godslastering: http://www.youtube.com/watch?v=HoUTbOMOen8&feature=related.


Zet een tafel in het midden met vier stoelen er omheen. Laat vier jongeren met elkaar in discussie gaan of je cabaret mag maken over de Bijbel en op wat voor manier. Wat vonden ze van de filmpjes? Wanneer gaat het voor hen te ver en waarom? Mag je alles maar zeggen voor een lach? Wat kan wel en wat niet? Heeft dit met normen en waarden te maken of speelt er nog meer mee? De anderen staan er omheen en volgen de discussie. Als iemand van de omstanders mee wil praten, moet hij één van de vier op een stoel aantikken. Die gaat dan van tafel en de aantikker neemt zijn/haar plaats in. Ze mogen dus alleen meepraten als ze aan tafel zitten. Degene die aan het woord is, mag niet aangetikt worden.

Esther en het Poerimfeest (Leeftijd 9 - 12) 
Doel: de jongeren krijgen inzicht in het verband tussen het Bijbelboek Esther en het Joodse Poerimfeest.
Tijdsduur: een uur.
Nodig: Venetiaanse maskers, materiaal om de maskers te versieren zoals glimmers en glitters, ratels, ‘Hamansoren', download recept.

Het verhaal van Esther is onlosmakelijk verbonden met het Poerimfeest. Dit feest vieren Joden op de veertiende dag van de maand Adar. Op onze kalender valt het tussen half februari en half maart, vandaar dat het ook wel eens het Joodse carnaval wordt genoemd. De naam Poerim komt van het woord ‘poer', dat ‘lot' betekent. Haman wierp het lot om een datum te bepalen voor de massamoord op de Joden. Het moedige optreden van Esther zorgde voor een ommekeer in het lot, het volk werd gered en deze dag is nog steeds een feestdag voor de joden. Tijdens dit vrolijke, carnavaleske feest leest men in de synagoge de Estherrol. Iedere keer als de naam Haman wordt uitgesproken, maken de synagogebezoekers lawaai. Ze stampen, joelen en zwaaien met ratels om de naam te overstemmen. Kinderen verkleden zich als personen uit het verhaal, iedereen heeft maskers op. Volwassenen geven elkaar iets zoets en iets hartigs cadeau. Je mag op dit feest drinken tot je het verschil tussen Haman en Mordechai niet meer weet. Ook worden er speciale koekjes gegeten, zogenaamde Hamansoren. Uit dit verhaal putten de Joden moed.

Nodig de jongeren uit voor een Poerimfeest. Laat ze zich mooi aankleden. Bij aankomst krijgen ze een Venetiaans masker, dat ze mogen versieren met nepdiamanten, veertjes, etc. Zet allemaal je masker op. Leg de achtergrond van het verhaal uit en lees het verhaal van Esther voor. Laat ze net als in de synagoge joelen en stampen en ratelen als de naam Haman wordt uitgesproken. Na het verhaal is iets te drinken en zijn er Hamansoren om op te eten. Sluit af met swingen, lekkere (Joodse) muziek en maak er een gezellig feestje van.