Doorgaan naar hoofdinhoud subline-curl

De Jassen van Jozef

Het verhaal van Jozef kent verschillende fases. Speel samen zijn verhaal uit.

Je kunt deze werkvorm op een gemeentedag met de hele gemeente uitvoeren. Alternatief is om met een groep geïnteresseerden de vier scènes in verschillende bijeenkomsten door te nemen en in te studeren. Vervolgens voeren zij dit dan op voor de gemeente en andere belangstellenden.

Doel: Deelnemers zien het verhaal van Jozef in zijn geheel en ontdekken door actief zelf een rol in te nemen in het verhaal een nieuw perspectief op het verhaal. 

Subdoelen zijn:
- gemeentebreed elkaar beter leren kennen door samen speels met het verhaal bezig te zijn
- zichtbaar zijn als gemeente door een oud verhaal tot leven te brengen in eigen dorp of stad

Voorbereiden: 
Laat een verteller (of per scène één verteller) zich voorbereiden op het stuk en de leiding nemen in het gesprek en bij het oefenen. Wat te lastig is om te spelen, kan verteld worden. Waar mogelijk kunnen ook vast spelers gevraagd worden voor de grote rollen (zoals die van Jozef).

Nodig:

  • vier jassen die elk een levensfase verbeelden: 
  • Een gekleurde jas voor de kindertijd, 
  • een ‘slavenjas’ bv lakeienjas of schoonmakers overall, 
  • een boevenpak, 
  • een koningsmantel met ambtsketting. 
  • decor attributen, of materialen om deze te maken (zie per levensfase basis attributen). 

  • Eventueel kartonnen naambordjes aan touwtjes die om de nek gehangen kunnen worden (Jakob, Esau, Laban, Rachel, Lea, evt Bilha en Zilpa, Ruben, Simeon, Levi, Juda, Dan, Naftali, Gad, Dan, Aser, Issachar, zebulon, Dina, Benjamin, gevangenisbewaker, slaaf (meerdere), Potifar, vrouw Potifar, Schenker, Bakker, Farao)

Achtergrondinformatie

Wat vooraf ging:
Jozefs ouders hebben geen leuke start; zijn vader leeft als vluchteling, werkt zich uit de naad en krijgt een andere dan de beloofde vrouw in zijn huwelijksbed. Vader Jakob moet jaren wachten voor zijn lievelingsvrouw een kind baart. Hij heeft dan inmiddels zes zonen en een dochter bij Lea, twee zonen bij de slavin van Rachel en twee zonen bij de slavin van Lea. Jaloezie alom.

Vier fases in Jozefs leven

1. Zijn jeugd - Genesis 29 t/m 37
Als klein kind maakt Jozef mee dat de familie vlucht bij opa Laban vandaan en beleeft hij de spanning rondom de ontmoeting met oom Esau. (Gen 31-33)
Ook maakt hij als tiener mee dat zijn zus onteert en gewraakt wordt. (Gen 34) Daarna moet de familie weer op de vlucht. Tijdens die reis krijgt hij een broertje en overlijdt zijn moeder tijdens de bevalling (Gen 35). Aan het eind van de reis ontmoet hij zijn opa Isaak die niet lang daarna sterft.

2. Tiener en jong volwassen- Genesis 37 & 39
Zonder moeder wordt hij extra verwend door zijn vader. Hij is ook nog eens knap van uiterlijk en een dromer. De broers haten hem erom en laten dat merken. Het wordt een dieptepunt in een droogstaande put waar hij smeekt om medelijden. Met als resultaat dat hij verkocht wordt aan slavenhandelaars.
Als slaaf belandt Jozef in het huis van Potifar. Als hoofd van de lijfwachten van de Farao was die weinig thuis. Jozef toonde zich bekwaam en betrouwbaar. Hij kreeg de leiding over het huishouden en alle bezittingen. Intussen moest Jozef emotioneel dealen met het gemis van zijn ouders, broertje en het verraad van zijn oudere broers. Moederziel alleen in een vreemd land. Hoe moeilijk zal het zijn geweest om niet toe te geven aan de open armen van een vrouw? Ondanks zijn standvastigheid en trouw wordt hij opnieuw afgewezen en belandt in de gevangenis.

3. De gevangen twintiger - Genesis 40 & 41
Ook in de gevangenis zet Jozef zijn beste beentje voor. Dat wordt gewaardeerd met een leidinggevende taak. Zo verzorgd hij gevangenen van de Farao. Hij vraagt hen een goed woordje voor hem te doen, maar Jozef wordt vergeten. Pas twee jaar later, herinnert de wijnschenker van Farao hoe zijn eigen droom in de gevangenis uitgelegd werd door Jozef en waarheid werd. Jozef wordt opgepimpt en mag Farao’s droom komen uitleggen.

4. Dertig+ onderkoning - Genesis 41 tot en met 50
Farao - de god van de Egyptenaren- ziet de goddelijke wijsheid in Jozef en kroont hem tot onderkoning! Iedereen buigt voor Jozef in zijn koningskleed. Emotioneel komt hij meer in balans met zichzelf dankzij zijn huwelijk en geboorte van twee zoons. (Gen 41:50-52) Hij pakt de zaken goed aan. Zo komen uit het buurland ook zijn broers zaken doen. Hij zorgt dat zijn emoties onzichtbaar blijven tot hij overtuigd is van de goede zorgen van zijn broers. Dan volgt de hereniging met vader Jakob en allerlei neefjes en nichtjes. Jozef is rond de vijftig wanneer vader Jakob sterft en zijn broers op diens verzoek om vergeving vragen; zo’n dertig jaar nadat ze hem in de put gooiden! Daarna leeft hij nog zestig jaar met zijn familie.

Intro (10 minuten):

  • Heet iedereen welkom. 
  • Vertel dat jullie met elkaar het verhaal van Jozef gaan uitbeelden. 
  • Benoem de levensfases van Jozef. Gebruik daarbij de jassen ter illustratie. Laat kinderen raden welk stuk van het verhaal bij een jas hoort.

Deel de groep in vieren.
Per leeftijdsfase ongeveer de volgende deelnemers:
- de kindertijd: minstens vier vrouwen (Rachel, Lea, de slavinnen en/of moeder van Lea en Rachel), minstens drie (jonge) mannen (Jakob, Laban, Isaak en andere knechten (lees: helpers om de kinderen te begeleiden!). Zo mogelijk een baby of anders een babypop. Voor de tien broers en één zus, zet je kinderen en tieners in.
NB Als er veel kinderen/ tieners zijn, laat dan één groep rond de geboorte en één groep tijdens de verhuizing spelen.
- Tiener en jongvolwassen Jozef: Oudere tieners aangevuld met enkele (jong)volwassenen: Jozef, tien broers, vader Jakob, (evt drie moeders, zus Dina), slavenhandelaars, Potifar, vrouw van Potifar, medeslaven
- De gevangen twintiger - Jozef (twintiger), gevangenisbewaker, medegevangenen, schenker en bakker, kapper/ barbier/ stylist, Farao
- Dertig+ onderkoning- Farao, bedienden, Jozef, bruid, kind en baby(pop), broers (11), Jakob, arbeiders, soldaten/ gevangenis bewaker, verteller

Doen: 
De groepen gaan naar een eigen ruimte om zich voor te bereiden op hun deel van het verhaal. Ze bespreken de rol van verschillende spelers in het verhaal, onderzoeken hun emoties, zoeken naar linken in hun eigen verhaal. Daarna bereiden ze zich praktisch voor om deze fase uit te beelden.
Zie de bijlage voor de uitwerking, vragen en tips per levensfases. Afhankelijk van de hoeveelheid tijd die jullie beschikbaar hebben, besluit je of spelers zelf tekst bedenken of dat zij vooral uitbeelden wat de verteller verteld. Zoek met elkaar naar de juiste combinatie in jullie situatie.

Afsluiten: 
Speel met elkaar het hele verhaal uit. Maak eventueel opnames om met andere gemeenteleden te kunnen delen en zelf na te genieten.

Next step:
- Bedenk en besluit of je deze activiteit op één dag of in meerdere momenten wilt uitvoeren om vervolgens toe te werken naar een gezamenlijke uitvoering. Maak het echter niet te mooi en groot. Veel kracht zit in samen improviseren.
- Evalueer in kleine groepen, wat is je bijgebleven? Wat raakte je? Wat riep vragen op?

Alternatieven:
→Je kunt het verhaal en de groep in vieren op delen waarbij elke groep een deel bespreekt, instudeert en uitspeelt bijvoorbeeld tijdens een gemeentedag. Een alternatief is om de de groepen op verschillende tijden met het thema aan de slag te laten gaan en zo wat meer tijd te geven om vervolgens een gezamenlijk moment voor het eindresultaat te nemen.

→Wanneer je het verhaal met minder spelers wilt spelen of alleen met je eigen club, kun je ook kiezen om elke fase door dezelfde spelers in te laten studeren. Neem dan elke bijeenkomst een fase op en plak ze als een film achter elkaar om tijdens een moment met de gemeente te tonen. Ook geschikt om tijdens

→Vraag vier personen zich in te leven in de rol van Jozef passend bij een van de jassen. Interview Jozef op het podium en zet op deze manier heel kort het levensverhaal van Jozef neer. (Met dank aan de NEM voor inspiratie tijdens hun Reveilweek in de zomer van 2018.)