Doorgaan naar hoofdinhoud subline-curl

Stappenplan Jongerendiaconaat en Vluchtelingen

Een casus uit een lokale kerk, hoe legde zij contact met vluchtelingen?

Hoe leg je nu écht contact tussen jeugd en vluchtelingen? Hoe zorg je voor een wederkerigheid en hoe bouw je aan échte relaties? De Protestantse gemeentes Heemskerk en Beverwijk hebben deze vragen in de praktijk gebracht. Wij delen hun voorbeeld als casus en stappenplan om het zelf te proberen:

Startvragen

Hoe voorkom je...

  • ...‘aapjeskijkprojecten’, waarbij jongeren bij zielige mensen gaan kijken en waarbij deze doelgroep zich wellicht minderwaardig voelt?
  • ...dat jongeren ingezet worden als uitvoerende hulpjes voor het diaconaat?

Hoe zorg je ervoor dat...

  • ...jongeren een bijdrage leveren aan de kracht van de doelgroep en tegelijkertijd de ‘mens met al z’n unieke mogelijkheden’ zien in plaats van het probleem alleen?

Dit waren de uitgangspunten:

  • uitgaan van de kracht van de doelgroep
  • inlevingsvermogen en begrip kweken bij onze jeugd
  • wederzijds leren
  • de doelgroep iets laten geven/ leren aan onze jeugd levert de doelgroep – maar zeker ook de jongeren - waarschijnlijk meer op dan jongeren een actie voor hen op touw te laten zetten

Onze doelen:

1. Meer inzicht geven in de doelgroep, creëer nieuws- en leergierigheid naar het onderwerp.

Jakob Stolk, jeugdwerker Heemskerk/Beverwijk: “Dit deden we door met een groepje jongeren naar de première van een documentaire http://www.longroadahead.nl over vluchtelingen te gaan. De film raakte ons en we waren van mening dat alle jeugd - en liefst de gehele kerk - deze film moest zien. Om het nog meer kracht bij te zetten hebben we de documentairemaker Felix Govers met zijn film uitgenodigd.”

2. De doelgroep voorop stellen. We veranderden de startvraag van ‘wat kunnen wij voor vluchtelingen doen' om naar: ‘waar hebben vluchtelingen behoefte aan en is er überhaupt wel draagvlak / meerwaarde / behoefte aan een wederzijds contact?’

Jakob: “Dit deed ik door allereerst te sparren met professionals op het gebied van diaconaat (de Kerk in Actie-medewerker die zich inzet voor vluchtelingen en de specialist jeugddiaconaat bij Jong Protestant). Ik werd geadviseerd contact op te nemen met Stichting de Vrolijkheid [1]. De Vrolijkheid gaf aan dat ons idee goed was en dat - als we iets wilden - er zeker een behoefte leeft onder jongeren van 18 + in AZC’. Daarbij was volgens hen een project met een proces, waarbij de jeugd met elkaar een langere band aangaat van ongelofelijke meerwaarde voor de jeugd in het AZC. We werden in contact gebracht met het AZC in Alkmaar. Daar heb ik kennisgemaakt met Ema Najetovic van de Vrolijkheid Alkmaar, ook zij zag het als goed idee en ging graag de samenwerking aan. Een eerste idee ontstond: een theaterproject."

3. Kerngroep jeugd formeren, draagvlak en bekendheid vergroten, starten met fondswerving.

Jakob: “Vanuit de jeugd die meeging naar de documentaire ontstond een kerngroepje, waarbij sommige jongeren aanhaakten die een bijzondere interesse vanuit school hadden voor het onderwerp. Deze kerngroep informeerde ik over de plannen en ze startten - aangemoedigd door de leiding - hun eigen ‘crowdfunding’ binnen de kerk. Ze bakten cupcakes, maakten kerststukjes, gingen overal langs met collectezakken en verkochten een boel spullen tijdens de vertoning van de documentaire in de kerk, met de bedoeling het geld te gaan gebruiken voor het theaterstuk. Zo konden we meteen aandacht genereren voor het project. De lokale media pikten het daardoor ook op en het enthousiasme werd groter.”

4. Eerste ontmoeting AZC

Jakob: “Dit proces duurde maanden, nu moest het échte werk nog beginnen…"
"
Binnen het jeugdwerk is rondgevraagd naar enthousiaste trekkers. Voor zo’n uitdagend project waren die wel te vinden. Met hen gingen we naar het AZC, eerst om de lijnen uit te zetten samen met de Vrolijkheid. Wat is er nodig, wat kun je verwachten, hoe enthousiast zijn de AZC jongeren, hoe is het überhaupt om hier te leven, wat valt er te zeggen over de jeugd die hier leeft? Het beeld van de mogelijkheden en de noodzaak van het project is in deze fase helder geworden."

5. Plannen maken, taken verdelen.

"Met elkaar is er een plan en tijdspad uitgestippeld. De jeugd kan en durfde inmiddels zelf de leiding hierin te pakken. De jongeren zijn enorm gemotiveerd, hebben de taken verdeeld. Belangrijk hierin is dat ze zich gedragen weten en steun ervaren van hun kerk. Er is betrokkenheid vanuit de diakenen en de jeugdleiding doordat zij meekijken en coachen. Er is ook een kort lijntje met de gehele gemeente via kerkblad, beamer, een praatje in of na de dienst en dergelijke.

De taken in de groep waren snel verdeeld: één verzorgt de datumprikkers (en het daarmee enthousiast krijgen en houden van de groep en persoonlijk benaderen), één doet de communicatie met de betrokken diakenen, één verzorgt stukjes voor het kerkblad en beamer, weer een ander zorgt voor het draaiboek en een stukje begroting. Volwassen vrijwilligers zijn betrokken bij het helpen met vervoer, techniek, ruimte voor het optreden regelen, een stukje coördinatie van het samen eten, enzovoort. De praktische hand- en spandiensten dus."

6. Uitvoering

Jakob: “Dan is het tijd voor de uitvoering. Wij hebben gekozen voor één vakantieweek waarin het theaterstuk geoefend en uitgevoerd wordt.

  • Voorafgaand vind er een werfdag plaats op een woensdag tussen de middag. Bewoners van het AZC moeten zich namelijk iedere woensdag melden, dus dan is iedereen daar op de locatie. De meeste kans heb je tussen de middag. Daarbij gaan we langs de deuren met flyers in het Engels, Arabisch en Nederlands. We zorgen voor een lekkere kop soep, waar jeugd elkaar vast eens kan ontmoeten en waar vragen gesteld kunnen worden….
  • In het weekend daarna gaan we van start met iedere dag een workshop van een uur of 3 in de richtingen script, dans, muziek, toneel, decor, enzovoort. Het hangt er net vanaf wat de wensen van de groep zijn. In het tweede deel van de dag is er ruimte voor sport en ontspanning en ontmoeting en er kan met elkaar gekookt worden.
  • Aan het einde van de week vind er in het AZC een uitvoering plaats
  • Deze uitvoering kan in de maanden daarna nog eens op een andere locatie plaats vinden. De jeugd én de Vrolijkheid zien het helemaal zitten om er een ‘reizend gezelschap’ van te maken. Ze zouden hun uitvoering in Heemskerk en Beverwijk kunnen doen, maar daarbij is een plek in Alkmaar ook te realiseren en zijn er contacten in het studententheater in Amsterdam en in de bibliotheek van Lelystad waar de setting (beide met noodopvang binnen 200 meter) zich uitstekend leent voor een uitvoering. Het optreden dient namelijk als prachtig voorbeeld hoe je iets moois op kunt zetten in een lokale setting en echt contact kunt bewerkstelligen. En waar het optreden een goed en zichtbaar voorbeeld is, is het échte resultaat het proces zelf: van ontmoeten, verbinden, en groeien.


[1] De Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid (roepnaam: de Vrolijkheid) zet zich in voor een veilige en vrolijke toekomst van jonge vluchtelingen in Nederland. Voor deze kinderen en jongeren organiseert de Vrolijkheid samen met bewoners uit de omgeving creatieve activiteiten waar ze zich in kunnen uiten: ze kunnen spelen, hun talenten ontdekken en gewoon vrolijk zijn. De Vrolijkheid laat ze verhalen vertellen, theater maken, schilderen. Ze geven masterclasses dans… Het scala is breed. Wat jongeren zelf willen (en het vertrouwen in eigen kracht) staat centraal. Hoe onzeker hun leven ook is, zij zijn er structureel voor ze. De Vrolijkheid is op allerlei AZC’s in Nederland actief. Zie www.vrolijkheid.nl voor meer informatie. Je kunt ze ook bellen of mailen om advies, met vragen of om de mogelijkheden voor samenwerking te verkennen. Telefoon 020 627 32 87, info@vrolijkheid.nl.